TƯ DUY ĐỒNG THUẬN & PHẢN BIỆN XÂY DỰNG
Phát triển tư duy đa chiều, thoát khỏi lối mòn suy nghĩ thông qua phản biện xây dựng và kiến tạo sự đồng thuận trong tổ chức
- Bạn có gặp khó khăn khi bóc tách vấn đề, bỏ sót giả định, thiếu kiểm chứng thông tin và lập luận dựa trên dữ kiện?
- Bạn có đang nhầm lẫn giữa phản biện xây dựng với việc phản đối hay tranh cãi, làm mất đi bản chất hướng đến đồng thuận và giải pháp chung?
- Bạn có gặp trở ngại khi trình bày ý kiến phản biện và đề xuất giải pháp với lãnh đạo, đồng nghiệp theo hướng tôn trọng, thuyết phục và hợp tác?
MỤC TIÊU
- Nhận diện đúng bản chất của tư duy phản biện xây dựng, phân biệt phản biện, phản đối, tranh cãi và đồng thuận.
- Phân tích vấn đề đa chiều, kiểm chứng thông tin, nhận diện giả định và xây dựng lập luận dựa trên bằng chứng.
- Vận dụng kỹ năng lắng nghe, đặt câu hỏi và kiểm soát cảm xúc để trao đổi quan điểm khác biệt một cách tích cực.
- Trình bày ý kiến phản biện và đề xuất giải pháp với lãnh đạo, đồng nghiệp theo hướng tôn trọng, thuyết phục và hợp tác.
- Xử lý bất đồng, tìm kiếm điểm chung, xây dựng đồng thuận và cam kết thực hiện quyết định chung.
ĐỐI TƯỢNG
- Nhân viên, Trưởng nhóm, Quản lý
NỘI DUNG
Phần 1: Nền tảng tư duy đa chiều, đồng thuận và phản biện xây dựng
- Tổng quan về cấu trúc hệ thống tư duy và tư duy phản biện
- Phân biệt phản biện xây dựng, phản đối, tranh cãi, tranh luận thắng–thua
- Bản chất của đồng thuận: đồng thuận không đồng nghĩa với đồng ý vô điều kiện
- Tư duy đa chiều và vai trò của các góc nhìn khác biệt trong việc nâng cao chất lượng quyết định
- Các rào cản tư duy: định kiến, thiên kiến xác nhận, cảm xúc, tư duy quyền lực và tâm lý đám đông
- Các tiêu chuẩn đặc trưng của tư duy phản biện – Critical Thingking Standards (CTS)
- Ba nguyên tắc phản biện xây dựng
- Tôn trọng con người – Phản biện vấn đề
- Dựa trên dữ kiện – Không dựa trên định kiến
- Hướng đến giải pháp – Không nhằm chứng minh ai thắng
Phần 2: Phân tích vấn đề đa chiều & xây dựng lập luận hướng đến giải pháp
- Tiến trình của tư duy phản biện xây dựng từ nhận diện vấn đề đến đề xuất giải pháp.
- Xác định vấn đề và phân biệt sự kiện, nhận định, giả định và kết luận.
- Thu thập, kiểm chứng và hệ thống hóa thông tin.
- Ứng dụng 5 Whys và 5W1H trong phân tích nguyên nhân.
- Phân tích vấn đề từ nhiều góc nhìn: khách hàng, nhân viên, quản lý, tổ chức.
- Xây dựng lập luận dựa trên dữ kiện và bằng chứng.
- Nhận diện các dạng ngụy biện thường gặp.
- Chuyển từ tư duy tìm lỗi sang tư duy đề xuất phương án.
- Đánh giá các giải pháp theo mục tiêu chung, tính khả thi và rủi ro.
Phần 3: Kỹ năng lắng nghe, đặt câu hỏi và đối thoại phản biện xây dựng
- Các cấp độ lắng nghe và kỹ thuật lắng nghe chủ động.
- Lắng nghe để thấu hiểu trước khi đưa ra nhận định.
- Kỹ năng đặt câu hỏi theo phương pháp Socrates:
- Câu hỏi làm rõ vấn đề
- Câu hỏi thăm dò giả định
- Câu hỏi tìm kiếm bằng chứng
- Câu hỏi về góc nhìn khác biệt
- Câu hỏi về hệ quả và tác động
- Câu hỏi xem xét lại vấn đề ban đầu
- Kỹ năng kiểm soát cảm xúc và giảm phản ứng phòng thủ khi bất đồng
- Nghệ thuật trình bày ý kiến khác biệt với cấp trên và đồng nghiệp
- Mô hình đối thoại xây dựng 4 bước:
- Ghi nhận: Thừa nhận mục tiêu hoặc điểm hợp lý trong ý kiến đối phương
- Làm rõ: Đặt câu hỏi để hiểu dữ kiện và các giả định
- Phân tích: Chia sẻ góc nhìn, bằng chứng và rủi ro
- Đề xuất: Đưa ra giải pháp hoặc phương án thay thế
Phần 4: Kiến tạo đồng thuận, xử lý bất đồng và thống nhất hành động
- Vai trò của đồng thuận trong phối hợp và ra quyết định/span>
- Phân biệt đồng thuận, thỏa hiệp, nhượng bộ và tuân thủ
- Xác định lợi ích chung đằng sau các quan điểm khác biệt
- Nguyên tắc đối thoại hướng đến giải pháp Win–Win
- Ứng dụng cấu trúc ARES (Assertion-Reasoning-Evidence-Summary) trong trình bày quan điểm
- Kết hợp ARES với ngôn ngữ hợp tác và ghi nhận quan điểm khác biệt
- Tiến trình kiến tạo đồng thuận 5 bước
- Nguyên tắc Disagree and Commit: Quyền nêu ý kiến khác biệt trước quyết định; nhưng khi quyết định hợp lệ được đưa ra, cùng cam kết triển khai
Phần 5: Tóm tắt và Lập kế hoạch hành động
THAM KHẢO THÊM
Tải pamphlet khóa học “Tư duy đồng thuận & phản biện xây dựng" tại đây.
- Tiếng Nhật : Download (PDF)
- Tiếng Anh : Download (PDF)
- Tiếng Việt : Download (PDF)